تعیین کارایی و بهینه‌سازی مصرف انرژی در تولید گندم دیم تحت شرایط عدم حتمیت: مطالعه موردی شهرستان خوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی و عمران روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 دانش آموخته دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران

چکیده

طی دهه­های اخیر انرژی در کنار سایر عوامل تولید نقش تعیین کننده­ای در رشـد اقتصادی کشورها داشته است اما سطح بالای شدت انرژی اثرات منفی بر محیط زیست دارد. بنابراین، توجه به مبحث کارایی و بهینه‌سازی انرژی اهمیت خود را نمایان می­سازد. مطالعه حاضر با هدف بررسی کارایی و بهینه­سازی مصرف انرژی گندم دیم شهرستان خوی با استفاده از روش تحلیل پوششی داده­های استوار تحت شرایط عدم حتمیت انجام شد. داده­ها به طور تصادفی و از طریق تکمیل 192 پرسشنامه و مصاحبه چهره به چهره از کشاورزان این منطقه در سال 1398 جمع‌آوری گردید. نتایج نشان داد کل انرژی نهاده 06/20137 مگاژول در هکتار است که بیشترین سهم آن به ترتیب مربوط به سوخت دیزل (12/58%)، بذر (40/15 %) و ماشین آلات (15/14%) است. کل انرژی ستانده نیز 42/47966 مگاژول در هکتار به دست آمد و شاخص کارایی انرژی برای مدل­های بازده ثابت نسبت به مقیاس و بازده متغیر نسبت به مقیاس به ترتیب 6/5 و 5/2 به دست آمد. کل انرژی بهینه با اعمال این شاخص‌ها برای مدل‌های معرفی شده به ترتیب 3/8565 و 47/18726 محاسبه شد. بدین معنی که می­توان به میزان 7/53 % و 7 % انرژی مصرفی را در تولید این محصول کاهش داد.

کلیدواژه‌ها