تعیین کارایی و بهینه‌سازی مصرف انرژی در تولید گندم دیم تحت شرایط عدم حتمیت: مطالعه موردی شهرستان خوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

2 دانش اموخته دکتری اقتصاد کشاورزی

چکیده

طی دهه‌های اخیر انرژی در کنار سایر عوامل تولید نقش تعیین کننده‌ای در رشـد اقتصادی کشورها داشته است اما سطح بالای شدت انرژی اثرات منفی بر محیط زیست دارد. بنابراین، توجه به مبحث کارایی و بهینه‌سازی انرژی اهمیت خود را نمایان می‌سازد. مطالعه حاضر با هدف بررسی کارایی و بهینه‌سازی مصرف انرژی گندم دیم شهرستان خوی با استفاده از روش تحلیل پوششی داده‌های استوار تحت شرایط عدم حتمیت انجام شد. داده‌ها به طور تصادفی و از طریق تکمیل 192 پرسشنامه و مصاحبه چهره به چهره از کشاورزان این منطقه در سال 1398 جمع‌آوری گردید. نتایج نشان داد کل انرژی نهاده 06/20137 مگاژول در هکتار است که بیشترین سهم آن به ترتیب مربوط به سوخت دیزل (12/58%)، بذر (40/15 %) و ماشین آلات (15/14%) است. کل انرژی ستانده نیز 42/47966 مگاژول در هکتار بدست آمد و شاخص کارایی انرژی برای مدل‌های بازده ثابت نسبت به مقیاس و بازده متغیر نسبت به مقیاس به ترتیب 6/5 و 5/2 بدست آمد. کل انرژی بهینه با اعمال این شاخص‌ها برای مدل‌های معرفی شده به ترتیب 3/8565 و 47/18726 محاسبه شد. بدین معنی که می‌توان به میزان 7/53 % و 7 % انرژی مصرفی را در تولید این محصول کاهش داد.

کلیدواژه‌ها