شناسایی عوامل تعیین کننده آبیاری با استفاده از آب چاه و پساب تصفیه نشده فاضلاب در بین سبزی‌کاران شهرستان سنندج

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 گروه اقتصاد و ترویج کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

چکیده

علی‌رغم آن که آبیاری محصولات کشاورزی با استفاده از پساب خام فاضلاب دارای پیامدهای بهداشتی و زیست‌محیطی نامطلوبی برای جامعه است، هر روزه شاهد گسترش این پدیده در کشور هستیم. این در حالی است که دانش چندانی در مورد عوامل اثرگذار بر استفاده از این منبع آلوده آب توسط کشاورزان وجود ندارد. در این راستا، مطالعه حاضر با هدف شناسایی عوامل متمایزکننده کاربران آب چاه از کابران پساب تصفیه‌نشده فاضلاب انجام شد. برای این منظور، 160 کشاورز سبزی‌کار در شهرستان سنندج از طریق نمونه‌گیری طبقه‌بندی تصادفی انتخاب و با استفاده از پرسشنامه مورد مصاحبه قرار گفتند. یافته‌ها نشان داد کشاورزان از دانش بالایی نسبت به کیفیت پساب خام برخوردارند. همچنین آنها نگرش نامطلوبی نسبت به پیامدهای بهداشتی و اجتماعی استفاده از پساب خام داشته و نسبت به اخلاقی نبودن استفاده از آن در آبیاری محصولات توافق داشتند. نتایج تحلیل تشخیصی نشان داد شش متغیر دانش، نگرش نسبت به پیامدهای اجتماعی کاربرد پساب تصفیه‌نشده، درک از خشکسالی، نگرانی در مورد گرمای جهانی، نگرش نسبت به پیامدهای بهداشتی کاربرد پساب تصفیه‌نشده و نوآوری به ترتیب بیشترین قدرت را در تفکیک کاربران آب چاه و کاربران پساب تصفیه‌نشده فاضلاب دارند. یافته‌های حاصل از این مطالعه می‌تواند در سیاستگذاری برای کاهش استفاده از پساب خام مؤثر واقع شوند.

کلیدواژه‌ها


1.     Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50, 179-211.

2.     Akpor, O.B., Kayode-Oni, I. & Babalola, O.O. (2015). Wastewater management, recycling and discharge. Hydrology, 3(3), 33-37.

3.     Akpor, O.B. & Muchie, M. (2011). Environmental and public health implications of wastewater quality. Biotechnology, 10, 2380-2387

4.     Armstrong, M. & Taylor, S. (2014). Armstrongs' handbook of human resource management practice (13nd Ed). Ashford Colour press Ltd., UK.

5.     Bijani, M., Hayati, D. & Abdolvand, B. (2013). Agricultural water conflict in the Doroodzan dam irrigation network, Iran: The opinion of regional water experts. Environmental sciences, 7(1), 59-78. 

  1. Ensink, J.H.J., van der Hoek, W., Matsuno, Y., Munir, S. & Aslam, M.R. (2002). Use of untreated wastewater in Peri-Urban agriculture in Pakistan: Risk and opportunities. Research Report 64. Colombo, Sri Lanka: International Water Management Institute.
  2. Ganji, N., Yazdani, S. & Saleh, I. (2018). Identifying factor affecting efficiency of water use in wheat production, Alborz province (Data Envelopment Analysis Approach). Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 49(1), 13-22.
  3. Gu, Q., Chen, Y., Pody, R., Cheng, R., Zheng, X. & Zhang, Z. (2015). Public perception and acceptability toward reclaimed water in Tianjin. Resources, Conservation and Recycling, 104, 291-299.
  4. Hartley, T.W. (2006). Public perception and participation in water reuse. Desalination, 187(1-3), 115-126.
10. Jiménez, B. Drechsel, P., Koné, D., Bahri, A., Raschid-Sally, L. & Qadir, M. (2009).Wastewater, sludge and excretause in developing countries: An overview. In: P. Drechsel, Ch. A. Scott, L. Raschid-Sally, M. Redwood & A. Bahri (Eds.). Wastewater irrigation and health assessing and mitigating risk in low-income countries (pp. 23-35). Earthscan, United Kingdom.

11. Kahn, K.B. (2018). Understanding innovation. Business Horizons, 61(3), 453-460.

12. Kanol, D. (2014). Social cohesion activities and attitude change in Cyprus. International Journal of Conflict and Violence, 8(2), 297-304.

13. Khanpae, M. & Karami, E. (2015). Determinants of Farmers’ Attitudes towards Sustainability Dimensions of Farms under Wastewater Irrigation: The Case of Marvdasht County. Iranian Agricultural Extension and Education Journal, 11(1), 89-99.

14. Kilelu, C. (2004). Wastewater irrigation, farmers' perceptions of health risks and institutional perspectives: A case study in Maili Saba, Nairobi. CFP Report 38. IDRC, Ottawa.

15. Maleksaeidi, H., Karami, E. & Zamani, Gh.H. (2015). Farm households' resilience scale under water scarcity. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Changes, 20 (18), 1305-1318.

16. Meyers, L.S., Gamst, G. & Guarino, A.J. (2006). Applied multivariate research, Desighn and interpretation. Sage Publication.

17. Mojid, M.A., Wyseure, G.C.L., Biswas, S.K. & Hossain, A.B.M.Z. (2010). Farmers' perceptions and knowledge in using wastewater for irrigation at twelve peri-urban areas and two sugar mill areas in Bangladesh. Agric. Agricultural Water Management, 98, 79-86.

18. Molinos, M., Sala-Garrido, R. & Lechuga, M.L. (2015). The role of environmental variables on the efficiency of water and sewerage companies: a case study of Chile. Environmental Science and Pollution Research, 22(13)

19. Ndunda, E.N. & Mungatana, E.D. (2013). Farmers' perception and knowledge of health risks in wastewater irrigation. Open Science Repository Natural Resources and Conservation, Online (open access), doi: 10.7392/Research.70081917

20. Owusu, V., Bakang, J.E.A., Abaidoo, R.C. & Kinane, M.L. (2012). Perception on untreated wastewater irrigation for vegetable production in Ghana. Environment, Development and Sustainability, 14: 135-150.

21. Qishlaqi, A., Moore, F. & Forghani, G. (2008). Impact of untreated wastewater irrigation on soils and crops in Shiraz suburban area, SW Iran. Environmental Monitoring and Assessment, 141 (1), 257-273.

22. Peng, J., Zhi-cai, J. & Lin-jie, G. (2007). Application of the expanded theory of planned behavior in intercity travel behavior. Discrete Dynamics in Nature and Society, 1-10.

23. Piadeh, F., Alavi Moghaddam, M.R. & Mardan, S. (2014). Present situation of wastewater treatment in the Iranian industrialestates: Recycle and reuse as a solution for achieving goals ofeco-industrial parks. Resources, Conservation and Recycling, 92: 172–178.

24. Rutkowski, T., Raschid-Sally, L. & Buechler, S. (2007). Wastewater irrigation in the developing world—Two case studies from the Kathmandu Valley in Nepal. Agricultural Water Management, 88, 83-91.

25. Sasouli, M., Yazdani, S., Hosseini, S.S. & Saleh, I. (2015). The social acceptance of product irrigated with filtered sewage in the south of Tehran province. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 46(1), 1-11.

26. Sheidaei, F., Karami, E. & Keshavarz, M. (2016). Farmers' attitude towards wastewater use in Fars Province, Iran. Water Policy, 18 (2), 355-367.

27. Shen, T., Liu, L., Li, Y., Wang, Q., Dai, J. & Wang, R. (2019). Long-term effects of untreated wastewater on soil bacterial communities. Science of the Total Environment, 646, 940-950.

28. Tajer, M.S., Pezeshkirad, G. & Rezaei Moghaddam, K. (2011). A Study of the Affecting Factors in Adoption of Laser Leveling by Farmers in Fars Province. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 41-2(4), 523-530.

29. Tajrishy, M. (2010). Wastewater treatment and reuse in Iran: Situation analysis. Tehran: Department of Civil Engineering Sharif University of Technology, Sharif University of Technology, Environment and Water Research Center (EWRC).

30. Udmale, P.,  Sujata, Y., Manandhar, S., Ishidaira, H. &  Kiem, A.S. (2014). Farmers׳ perception of drought impacts, local adaptation and administrative mitigation measures in Maharashtra State, India. International Journal of Disaster Risk Reduction, 10(Part A), 250-269.

31. Yi, L., Jiao, W., Chen, X. & Chen, W. (2011). An overview of reclaimed water reuse in China. Journal of Environmental Sciences, 23, 1585–1593.

32. Zarifian, Sh. (2018). Factors affecting the adoption of trickle irrigation by palm cultivators of Dashtestan. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research, 48(4), 647-655.

33. Zhu, Z. & Dou, J. (2018). Current status of reclaimed water in China: An overview. Journal of Water Reuse and Desalination, 8 (3), 293-307.