اندازه گیری پایداری زارعین دشت کمین استان فارس: مقایسه روش های PCA و AHP

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران

2 ریاست دانشکده اقتصاد کشاورزی و توسعه دانشگاه تهران

3 استاد گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران

4 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه تهران

چکیده

یکی از چالش­های اساسی که تمامی جهان و از آن جمله کشور ما ایران با آن مواجه می­باشد، دستیابی به پایداری منابع است. با توجه به اهمیت استان فارس در بخش زراعی کشور، در این مطالعه وضعیت پایداری اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی زارعین در منطقه دشت کمین پاسارگاد، با استفاده از دو روش وزن­دهی درون­زای تحلیل مولفه اصلی و برون زای تحلیل سلسله مراتبی ارزیابی شده است. بدین منظور با استفاده از اطلاعات 150 نفر از کشاورزان منطقه در سال زراعی1394-1393، شاخص­های پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیست­محیطی محاسبه گردید. در انتخاب شاخص­های پایداری نیز چارچوب تئوریکی سلسله مراتبی SAFE مورد استفاده قرار گرفت. در مقایسه شاخص پایداری ترکیبی به دو روش AHP و PCA مشخص شد که بین شاخص­های پایداری اقتصادی و اجتماعی در دو روش، از نظر آماری اختلاف معنی­دار وجود دارد. این در حالی است که شاخص­های پایداری زیست­محیطی مزارع، بر اساس روش­های AHP و PCA، تفاوت معنی­دار آماری ندارند. در مجموع تفاوت آماری معنی­داری بین شاخص­های پایداری ترکیبی بر اساس دو روش مذکور وجود ندارد. بر اساس نتایج به­دست آمده، به­کارگیری ابزارهای ترویجی و آموزشی و ارایه تسهیلات لازم شامل پرداخت وام به زارعین جهت اجرای عملیات خاکورزی حفاظتی، عملیات آبیاری تحت فشار و انجام آزمون خاک با هدف حفظ و بهبود کیفیت بر مبنای مدیریت مواد مغذی خاک پیشنهاد گردید.

کلیدواژه‌ها


Alipour, A., Keshavarezeafshar, A. Ghalea golab behbahani, A., Kariminejad, M. &  Mohammadi, V. (2013).  Investigation of the energy flow in the cultivation of wheat Case Study: city Rey. Journal of agricultural science and sustainable production, 23, 3: 69-59. (In Farsi)
Amirahmadi, h. (1996). Development and inequality dynamics of the Iranian provinces,  Monthly Magazine Of Economic and political information.109, 101, Tehran. (In Farsi)
Dumanski, J. & Pieri, C. (1996). Application of the pressure-state-response framework for the land quality indicators (LQI) program. In: Land quality indicators and their use in sustainable agriculture and rural development, p 41. Proceedings of the workshop organized by the Land and Water Development Division FAO Agriculture Department, Agricultural Institute of Canada, Ottawa, 25–26 Jan 1996. 
Gasparatos, A. & Scolobig, A. (2012). Choosing the most appropriate sustainability assessment tool. Ecological Economics. 80: 1–7.
Gold, Mary, V. (1999). Sustainable Agriculture:Definition and Terms, Special Reference, Brief Series No.SRE 99-2
Gomez-limon, J.A. , & Riesgo, L. (2009). Alternative approaches to the construction of a composite indicator of agricultural sustainability: An application to irrigated agriculture in the Duero basin in Spain, Journal of Environmental Management, vol:90.
Gomez-limon, J.A. & Sanchez- Fernandez, G. (2010). Empirical evaluation of agricultural sustainability using composite indicators, Ecological Economics, 69.
Hailu, A. & Veeman, T.S. (2001). Alternative methods for environmentally adjusted productivity analysis. Agricultural Economics, 25, 211-218.
Hayati, D., Ranjbar, Z., & Karami, E. (2012). Measuring agricultural sustainability. Sustainable Agriculture Reviews,  5. (In Farsi)
Jahade keshavarzie fars. (2015). Statistics Sector. Data and Statistics. (In Farsi)
Kalantari, Kh. (2012). Processing and analysis of data on socio-economic research, Tarh & Manzar consulting. (In Farsi)
Kalantari, Kh. (2013). Quantitative models in planning (regional, urban and rural). Tarh & Manzar consulting. (In Farsi)
Kouchaki, A., Nasirimahallati, M., Zare feizabadi, A. & Jahanbin. A. (2004). Assessment of crop diversity in Iran. Research and development in agriculture and horticulture, 63: 83-70. (In Farsi)
Mayer, A. (2008). Strengths and Weakness of Common Sustainability Indices for Multidimensional Systems, Environment International, 34(2): 277-291.
Mohammadi, Y., Iravani, H. & Kalantari, Kh. (2014). Assessment the sustainability of rice production in Iran using composite index. A practical methodology, Iranian Agricultural Economics and Development Research, Volume 45, 1: 90-79. (In Farsi)
Moharamnejad N. & Khadivi, S. (2010). Management and programming of natural resources from the Fourth development program. Mankind and Natural Resources, 8(1): 63-70. (In Farsi)
Nambiar, K.K.M. , Gupa, A.P., Qinglin, F. & Li, S. (2001). Biological, chemical and socio economic indicators for assessing agricultural Sustainablity in the Chinese  Coastal zone. Agriculture, Ecosystem and Environment, no: 87.
Nardo, M., Saisana, M., Saltelli, A. & Tarantola, S.(2005b). Tools for composite indicators building. Joint Research Centre-European Commission, Ispra (Italy).
Nardo, M., Saisana, M., Saltelli, A., Tarantola, S., Hoffman, A. & Giovannini, E.(2005a). Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. OECD Statistics Working Paper. OECD, Paris.
Nooripour, M. & Shahvali, M. (2011). Evaluation of sustainable criteria in rural Dena city based on communication process: the application of AHP. Rural Research, Issue One. (In Farsi)
OECD ,(2008). OECD contribution to the United Nations Commission on Sustainable development 16, towards Sustainable agriculture.
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (1991). Environmental indicators: a preliminary set organization for economic cooperation and development. OECD Publication, Paris.
Poorasghar Sangachin, F., Salehi, A. & Dinarvandi, M. (2013). Comparison of regional sustainable development appraisal methods by composite indicators methods (case study of provinces in Iran). Natural Resources Research, 4(7): 45-58. (In Farsi)
Rasul, G. & Thapa, G.B. (2003). Sustainability analysis of ecological and conventional agricultural systems in Bangladesh. World Development, 31(10):1721–1741.
Sands, G.R. & Podmore, H. (2000). A generalized environmental sustainability index for agricultural systems. Agricultural Ecosystem Environment, 79:29–41.
Tofigh, F. (1993). Factor analysis and regional indicators. Quarterly Journal of Abadi. 10th number. (In Farsi)
USDA and South Dakota State University. )2002(. Crop Diversity Rating Project. Retrieved from: http://www.dakotalakes.com/publications/div_int_fs_pg10.pdf.
Van Cauwenbergh N., Biala K., Bielders C., Brouckaert, V., Franchois, L., Garcia, cidad, V., Hermy, M., Mathijs, E., Muys, B. & Reijnders, J. (2007). SAFE - a hierarchical framework for assessing the sustainability of agricultural systems. Agricultural  Ecosystem Environmental, 120(2-4), 229-242.
World Bank. (1992). World development report 1992. Oxford University Press, New York.
Yarihesar, A., Badri, S.A., Pourtaheri, M. & Farajisabokbar, H. (2011). Evaluation and assessment of rural areas in Tehran metropolis, Rural Research, the fourth number. (In Farsi).