ارزیابی پایداری تولید برنج در ایران با استفاده از شاخص ترکیبی (یک روش‌شناسی کاربردی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 استاد گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

چکیده

در این مطالعه، هدف ارائة یک روش‌شناسی کاربردی برای ارزیابی پایداری تولید برنج در ایران با شاخص ترکیبی بود. این روش‌شناسی از پنج مرحله تشکیل شده است که به صورت سلسله­مراتبی به محاسبة شاخص ترکیبی پایداری کشاورزی منجر می‌شود. شاخص‌ها در این نوع روش‌شناسی اساس ارزیابی به شمار رفته­اند که نحوة جمع‌آوری، انتخاب مناسب‌ترین شاخص‌ها، نرمال­سازی، وزن‌دهی و نحوة محاسبة شاخص ترکیبی توضیح داده شده است. تعداد 11 شاخص در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی با نظر کارشناسان و با توجه به محدودیت داده‌ها انتخاب شدند و داده‌های ثانویة مورد نیاز برای تحلیل از سایت وزارت جهاد کشاورزی ایران گردآوری شد. استان‌های مهم تولیدکنندة برنج در ایران از نظر پایداری ارزیابی شدند که طبق نتایج استان گلستان به علت تأمین اشتغال بیشتر در واحد سطح، از بعد اجتماعی پایدارتر بود. در بعد اقتصادی، استان فارس و در بعد زیست‌محیطی نیز استان گیلان به عنوان پایدارترین استان‌ها انتخاب شدند و در نهایت نیز استان فارس و استان خوزستان با محاسبة شاخص پایداری کل به عنوان پایدارترین و ناپایدارترین استان‌های تولیدکنندة برنج در ایران انتخاب شدند؛ همچنین نتایج نشان داد این روش‌شناسی در عین سادگی و عملی‌بودن می‌تواند ابزاری مفید در محاسبة پایداری محصولات کشاورزی از جمله برنج باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sustainability Assessment of Rice Production in Iran Using Composite Indicators (A Practical Methodology)

نویسندگان [English]

  • Yaser Mohammadi 1
  • Hooshang Iravani 2
  • Khalil Kalantari 2
1
2
چکیده [English]

The purpose of this study was to develop a practical methodology to assess the sustainability of rice production by composite indicators. This methodology includes five stages which end hierarchically calculating composite indicators. Thus, indicators were the main core of assessment, then the procedure of choosing indicators, selecting the best ones, normalization and weighting of them and how to calculate composite indicators are described. The number of 11 indicators in three dimensions of economic, social, and environmental by experts’ opinions and data limitations were selected. Data were accessed from ministry of Agricultural Jihad website. The results showed that due to high rate of employment per hectare, Golestan province was ranked as the most sustainable among other provinces in social sustainability, Fars province in economic and Guilan in environmental sustainability. From the overall sustainability ranking, Fars province was ranked as the most sustainable producer of rice in Iran and Khuzestan province was ranked as the last one. The results also showed that the methodology of sustainability assessment using composite indicators due to simplicity and practical, can be useful tool to calculate sustainability of agricultural crops like rice.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable agriculture
  • Sustainability Assessment
  • Rice Production
  • Composite Indicators