شناسایی و تحلیل مشکلات مدیریت آب کشاورزی در شهرستان زرین دشت، استان فارس

نویسندگان

1 پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، توسعه کشاورزی

چکیده

هدف از این تحقیق، شناسایی و تحلیل مشکلات مدیریت آب کشاورزی در سه زمینه منبع آبیاری، انتقال آب و سطح مزرعه در شهرستان زرین‌دشت از استان فارس بود. این مطالعه از نوع پیمایشی بوده و برای جمع آوری اطلاعات از ابزار پرسشنامه که پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ در سه زمینه منبع آبیاری، انتقال آب و در سطح مزرعه به ترتیب برابر با 86/0، 80/0 و 74/0 تایید گردیده بود، استفاده شد. روایی پرسشنامه نیز توسط اساتید گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تهران، کارشناسان مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان زرین دشت و کارشناسان سازمان آب شهرستان داراب مورد تأیید قرار گرفت. جامعه آماری این تحقیق شامل 4648 نفر از زارعین شهرستان زرین‌دشت بود که با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه به تعداد 150 نفر رسید و برای انتخاب نمونه‌ها روش نمونه‌گیری طبقه‌ای با انتساب متناسب مورد استفاده قرار گرفت. نتایج حاصل از اولویت‌بندی مشکلات مدیریت آب کشاورزی نشان داد که، «افت سطح آب زیرزمینی، «پرپیچ و خم بودن کانال‌ها» و «نا‌مسطح بودن اراضی آبیاری»، از اولویت‌های اصلی برخوردارند. نتایج مقایسه میانگین‌ها نیز نشان داد که افراد بی‌بهره از اعتبارات، استفاده‌کننده از موتورهای دیزلی جهت برداشت آب و دارای کانال‌های خاکی جهت انتقال آب، از مشکلات مدیریت آب بیشتری برخوردار بودند. همچنین مطابق با نتایج تحلیل عاملی، متغیرهای مشکلات مدیریت آب کشاورزی در زمینه منبع آبیاری در پنج عامل، در زمینه انتقال آب در سه عامل و در سطح مزرعه در چهار عامل دسته‌بندی شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identification and Analysis of Agricultural Water Management Problems (AWMP) in Zarrindasht County, Fars Province, Iran

نویسندگان [English]

  • Yaser Mohammadi 1
  • Hossein Shabanali Fami 2
  • Ali Asadi 1
1
2
چکیده [English]

The main purpose of this research was to analyze Agricultural Water Management Problems (AWMP) in three contexts of: water source, water conveyance and at the farm level, in Zarrindasht County, Fars Province. The research was carried out based on a survey method with a questionnaire compiled for collection of data. Questionnaire's reliability was confirmed through a computation of Cronbach's Alpha Coefficient which was respectively obtained as 0.86, 0.80, and 0.74 in the areas of irrigation source, water conveyance and at the farm level. Face validity of the questionnaire was confirmed through participation of three groups including a group of Tehran University Agricultural Extension and Education Department scientific board members, Zarrindasht County's Agricultural Jihad Management Experts, and Darab County Water Organization Experts. The study's statistical population and sample included 4648 and 150 farmers respectively by use of Cochran's formula. Sampling was carried out through proportional stratified sampling method. It was revealed highly priority AWMP were included: fall of underground water level, curved canals and the prevalence of mostly rough irrigated lands. The results of means comparison revealed that farmers with no access to credits, those with pumps equipped with diesel engines, and those having to transfer water through earth canals, were faced with more AWMP. Also, according to results of factor analysis, AWMP variables were classified into 5, 3 and 4 factors in the areas of irrigation source, water transmission and at the farm level, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agricultural water management problems (AWMP)
  • Farm level
  • Irrigation wource
  • Water transmission
  • Zarrindasht county.