کشاورزان و سبک‌های مدیریتی توزیع آب کشاورزی: مطالعه موردی شبکه آبیاری سد درودزن استان فارس

نویسندگان

1 دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، اقتصاد و توسعه کشاورزی

2 دانشگاه یاسوج، اقتصاد و توسعه کشاورزی

3 دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، مهندسی آب

چکیده

این پژوهش بر پایه راهبرد پیمایش و با هدف بررسی ادراک و تمایلات کشاورزان استان فارس نسبت به سبک‌های مدیریتی آب کشاورزی انجام شده است. نمونه مورد مطالعه (244 نفر) با بهره‌گیری از فرمول کوکران و نمونه‌گیری تصادفی ساده، از بین کشاورزان منطقه درودزن مرودشت در استان فارس انتخاب شدند. داده‌های مورد نیاز پژوهش با استفاده از مصاحبه ساختارمند و با کمک پرسشنامه‌ای حاوی پرسش‌های باز و بسته گردآوری شد. روایی پرسشنامه مورد استفاده از سوی گروهی از متخصصان بررسی و تأیید شد و پایایی آن نیز با انجام یک مطالعه راهنما و بر پایه ضریب آلفای کرونباخ (53/0 تا 74/0) مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفت. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که کشاورزان مورد مطالعه از باورهای منفعت‌گرایانه در خصوص آب و منابع آب کشاورزی برخوردارند. از سوی دیگر اکثریت آنان تمایل و نگرش مثبت به مدیریت مشارکتی آب داشته‌اند. علاوه بر آن، به منظور درک بهتر و عمیق‌تر خصوصیات کشاورزان مورد مطالعه، از تحلیل خوشه‌ای استفاده شد. یافته‌های حاصل از تحلیل خوشه-ای نشان داد با توجه به ویژگی‌های سن، سطح تحصیلات، بُعد خانوار، و سبک‌های چهارگانه مدیریتی آب کشاورزی، کشاورزان مورد مطالعه را می‌توان به سه دسته ریسک-پذیر، سنتی و میانه‌رو گروه‌بندی نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Farmers and Agricultural Water Distribution Styles: A Case Study of Doroodzan Dam Irrigation Network, Fars Province

نویسندگان [English]

  • maryam sharif zadeh 1
  • ali akbar kamkar haghighi 1
  • mostafa ahmandvand 2
  • artemis roudari 3
  • zeynab amiri 3
1
2
3
چکیده [English]

This research, applied as a survey approach aimed at investigating farmers’ tendency and attitudes toward agricultural water management styles (WMSs). Therefore, using Cochran’s formula and simple random sampling, 244 farmers were selected in Doroudzan region, Iran. The data were acquired by face-to-face structural interviews and as well through a questionnaire that consisted of closed and open ended questions. A panel of experts confirmed the face validity of the questionnaire while the reliability being tested in a pilot study based on Coronbach’s Alpha coefficient (0.53 to 0.74). The questionnaire was further improved based on the pilot study results. Results indicated that farmers had high utilitarian beliefs regarding agricultural water resources. Also, the majority of farmers had positive attitude and perception towards participatory water management. Cluster analysis was employed to better understand farmers’ characteristics. Cluster profiles in terms of age, education, family size, utilitarian beliefs, and water distribution styles revealed three clusters of risk prone, traditional, and moderate farmer groups.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agriculture
  • Fars.
  • management
  • Participation style
  • Water distribution