چالش‌های بکارگیری فناوری‌های مبتنی بر اینترنت اشیاء در مدیریت آب کشاورزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران

10.22059/ijaedr.2026.409680.669416

چکیده

تشدید بحران آب و ناکارآمدی الگوهای متعارف مدیریت آب در بخش کشاورزی، به‌کارگیری فناوری‌های مبتنی بر اینترنت اشیاء را به یکی از الزامات مدیریت بهینه منابع آبی تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل چالش‌های پیاده سازی فناوری‌های مدیریت آب مبتنی بر اینترنت اشیاء در بخش کشاورزی استان کرمانشاه انجام شد. جامعه آماری متشکل از متخصصان و صاحب‌نظران حوزه‌های اینترنت اشیاء، آب و کشاورزی بود که 151 نفر از این افراد به روش تصادفی ساده انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه با استفاده از نظر متخصصان و روایی تشخیصی با شاخص میانگین واریانس استخراج‌شده (AVE) تأیید شد. پایایی پرسشنامه نیز از طریق شاخص آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS26 و Smart PLS3 انجام گرفت. نتایج رتبه‌بندی چالش‌ها نشان داد که عدم تناسب هزینه این فناوری‌ها با توان مالی کشاورزان، حجم انبوه داده‌ها و نیاز به زیرساخت‌های پردازشی پیشرفته؛ و محدودیت در دسترسی به تسهیلات اعتباری به‌عنوان مهم‌ترین چالش‌های پیش‌رو برای استفاده از اینترنت اشیاء در مدیریت آب کشاورزی هستند. همچنین، بر اساس نتایج تحلیل عاملی تأییدی، چالش‌های اقتصادی (895/0) بزرگترین مانع در مسیر پیاده‌سازی فناوری‌های اینترنت اشیاء بوده و پس از آن به‌ترتیب چالش‌های فنی (879/0)، سیاستی - حقوقی (806/0)، اجتماعی (800/0)، زیرساختی (788/0) و زیست‌محیطی (508/0) قرار گرفته‌اند. غلبه بر چالش‌های فوق، مستلزم طراحی سازوکارهای تأمین مالی، توسعه پلتفرم‌های بومی پردازش و تحلیل داده، تقویت زیرساخت‌های ارتباطی، توسعه ظرفیت انسانی و تدوین چارچوب‌های قانونی شفاف برای موفقیت پیاده‌سازی اینترنت اشیاء در مدیریت آب کشاورزی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات