الگوی تلفیقی و بومی شده اقتصاد مقاومتی بر پایه فناوری‌های دیجیتال در کشاورزی و صنایع‌دستی سیستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 گروه اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.22059/ijaedr.2026.402139.669387

چکیده

این پژوهش با هدف ارائه مدلی نوین برای تقویت اقتصاد مقاومتی مبتنی بر فناوری‌های دیجیتال در حوزه کشاورزی و صنایع‌دستی منطقه سیستان انجام شد. جامعه آماری شامل 364 فعال اقتصادی در دو بخش کشاورزی و صنایع‌دستی بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه محقق‌ساخته با طیف لیکرت بود و داده‌ها با روش‌های آماری شامل آمار توصیفی، آزمون فریدمن، روایی همگرا و تمایز (AVE، CR، HTMT)، مدل معادلات ساختاری (SEM)، آزمون چندگروهی و تحلیل خوشه‌بندی تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد مدیریت بهینه منابع آب بالاترین اهمیت را در کشاورزی و توسعه حضور دیجیتال بیشترین اثر را در صنایع‌دستی دارد (p<0.001). شاخص‌های روایی، پایایی و برازش مدل معادلات ساختاری در سطح مطلوب بود (RMSEA=0.039;CFI=0.961). نتایج SEM بیانگر تأثیر مثبت معنادار حضور آنلاین و بهره‌وری منابع بر عملکرد اقتصادی مقاومتی بود، به‌ویژه در صنایع‌دستی که تقاضای بازار وابستگی بیشتری به بستر دیجیتال دارد. نتایج نشان می‌دهد که توسعه هم‌زمان زیرساخت‌های دیجیتال و بهینه‌سازی منابع، کلید ارتقاء اقتصاد مقاومتی در سیستان است. در بخش کشاورزی، سیاست‌های مدیریت آب و آموزش فناوری نوین اولویت دارد و در صنایع‌دستی، حضور فعال در بازارهای دیجیتال و برندسازی ضروری است. لذا ایجاد «مرکز نوآوری و بازاریابی دیجیتال منطقه‌ای» با مأموریت آموزش مهارت‌های دیجیتال، تحلیل بازار و ارائه خدمات برندسازی و صادرات، در کنار پروژه‌های مدیریت منابع آب، می‌تواند به تحقق اقتصاد مقاومتی پایدار و افزایش رقابت‌پذیری تولیدکنندگان سیستان کمک کند.

کلیدواژه‌ها