مقایسه مولفه های تولید گندم آبی نظام‌های بهره برداری دهقانی، تجاری و تعاونی تولید در استان کردستان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد توسعه روستایی و محقق مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کردستان

2 استادیار دانشگاه رازی کرمانشاه

3 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش کشاورزی دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران

چکیده

در این تحقیق با هدف شناسایی نظام بهینه و پایدار بهره برداری کشاورزی، جنبه های کمی و کیفی سه نظام بهره برداری دهقانی، تجاری و تعاونی تولید در استان کردستان بر اساس تولید گندم آبی با هم مقایسه شدند. بدین منظور هفت فرضیه آزمون شد. هرکدام از فرضیه‌ها جنبه‌هایی از کمیت و کیفیت تولید این محصول را نشان دادند. اطلاعات مورد نیاز از 360 کشاورز که در سال زراعی 84-1383 گندم آبی کشت نموده بودند و از بین تعداد کل بهره برداران ( 24859 نفر ) از طریق مصاحبه مستقیم و تکمیل پرسشنامه جمع آوری گردید. نمونه‌ها به روش خوشه ای چند مرحله ای و بصورت احتمالی برگزیده شدند. روایی تحقیق حاضر از طریق کارشناسان مرکز تحقیقات کشاورزی استان کردستان و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ ( 75/0 ) تعیین گردید. نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد که در استان کردستان: 1) نظام بهره برداری دهقانی بطور معنی‌داری کمترین میزان استفاده از ادوات را به همراه دارد. 2) نظام بهره برداری دهقانی بطور معنی داری کمترین میزان مصرف کودهای شیمیایی را به همراه دارد. 3) نظام بهره برداری تعاونی تولید بطور معنی‌داری دارای بیشترین نسبت ارزش افزوده به نیروی کار می‌باشد. 4) میزان اشتغال در نظام بهره برداری تعاونی تولید بطور معنی داری کمتر از دیگر نظامها است. 5) در نظام بهره برداری تعاونی تولید، بطور معنی داری بیشترین میزان عملکرد در واحد سطح وجود دارد. 6) نظام بهره برداری تعاونی تولید بطور معنی داری کمترین سازگاری را با شرایط اقتصادی و اجتماعی روستایی دارد و 7) نظام بهره برداری دهقانی بطور معنی داری بیشتر از دیگر نظامها قابلیت انعطاف در تولید دارد. در مجموع می‌توان اینگونه بیان داشت که بهره برداریهای دهقانی از بعد ملاحظات زیست‌محیطی از پتانسیل بالایی برخوردار هستند و از نظر تولید، بهره برداریهای تعاونی توانایی بالاتری دارند. در واقع هرکدام از سیستم های بهره برداری کشاورزی در استان کردستان دارای اهمیت هستند ولی پیشنهاد نهایی برای طراحی الگویی مناسب، اتخاذ برنامه هایی بلندمدت در مسیر ایجاد تعادل مابین بهره برداریهای دهقانی، تجاری و تعاونی است.
طبقه بندی JEL: C12, C83, D20, Q01, Q15

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the Components of Irrigated Wheat Production in Peasant, Commercial and Cooperative Farming Systems in Kurdistan Province, Iran

نویسندگان [English]

  • Behrooz Toopchi 1
  • Farahnaz Rostami 2
  • Azadeh Khodabakhshi 3
1
2
3
چکیده [English]

The present study was conducted to investigate qualitative and quantitative aspects of irrigated wheat production in three major farming systems i.e. peasant, commercial and cooperative systems in Kordestan province. Accordingly, seven basic hypotheses were tested. The data were drawn from individual interviews with 360 farmers who planted wheat in 2004-2005. The sample was selected using multistage cluster technique. The results revealed that the peasant farming systems had significantly the lowest level of soil erosion and pollution. Meanwhile, the findings indicated that employment hits lowest level in the cooperative farming systems. Additionally, labor productivity was at the highest level in the same systems. However, cooperative farming systems had the lowest level of adaptability to the socio-economic conditions. In terms of production, peasant farming systems were more flexible than other systems. In sum, peasant farming systems paid more attention to environmental concerns, while cooperative farming systems focused on the production aspects. Finally, this study recommends that in order to design an appropriate model, long term programs are needed to ensure a balance among these three farming systems.
JEL Classification: C12, C83, D20, Q01, Q15

کلیدواژه‌ها [English]

  • Commercial production system
  • Cooperative production systems.
  • Farming Systems
  • Irrigated wheat production
  • Peasant farming systems