طراحی الگوی پیامدهای کاربرد فناوری‌های دیجیتال بر پایداری تولید و عملکرد بازار محصولات کشاورزی

جمعیت رو به رشد و تأثیر تغییرات آب و هوایی مسئولیت بزرگی را بر عهده بخش کشاورزی برای افزایش تولید و بهره‌وری محصولات کشاورزی گذاشته است. در اکثر کشورهایی که توسعه زمین‌های زراعی غیرممکن است، خودکارسازی کشاورزی تنها گزینه و نیاز روز است. کشورها در حال حاضر سرمایه‌گذاری در زمینه فناوری دیجیتال، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا در تمام صنایع از جمله کشاورزی را آغاز کرده‌اند. پیشرفت در این فناوری‌های دیجیتال با ارائه سیستم‌های هوشمندی که می‌توانند عملیات مختلف مزرعه را در زمان واقعی و با هوش مشابه متخصصان انسانی نظارت، کنترل و تجسم کنند، تغییرات انقلابی در کشاورزی ایجاد کرده است. هدف از این پژوهش طراحی الگوی پیامدهای کاربرد فناوری‌های دیجیتال و اشاره به مزایا و چالش‌های استفاده از این فناوری‌ها در بخش کشاورزی بود. پژوهش حاضر بر اساس هدف بنیادی و کاربردی و از لحاظ روش انجام آمیخته اکتشافی و از نظر فلسفی دارای جهت‌گیری تفسیرگرایانه و از لحاظ رویکرد استقرایی بوده است. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی بررسی کتابخانه‌ای، مقالات و مصاحبه نیمه ساختاریافته با 18 نفر از اساتید دانشگاه، مدیران و کارشناسان متخصص در حوزه کشاورزی دیجیتال و فناوری بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. روش تحلیل داده‌ها در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل تم که با نرم‌افزار MAXQDA و بـا استفاده از روش کدگذاری تدوین شد. در بخش کیفی روایی داده‌ها هنگام فرایند کدگذاری، تحلیل و تأکید بر روی آن‌ها در هنگام مصاحبه انجام گرفت و از روش پایایی باز آزمون برای سنجش پایایی استفاده شد. در بخش کمـی نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند با 35 نفر از خبرگان و متخصصان و گردآوری اطلاعات از طریق پرسش‌نامه، انجام گرفت. مطابق با نتایج پژوهش، 8 تم اصلی، 20 تم فرعی و 53 کد شناسایی شدند که شامل پیامدهای کاربرد فناوری‌های دیجیتال در بخش کشاورزی بودند. نتایج نشان داد که استفاده از فناوری‌های دیجیتال در کشاورزی می‌تواند در توسعه ماشین‌آلات کشاورزی هوشمند، سیستم‌های آبیاری، کنترل علف‌های هرز و آفات، کاربرد کود، کشت گلخانه‌ای، سازه‌های ذخیره‌سازی، هواپیماهای بدون سرنشین برای حفاظت از گیاهان، نظارت بر سلامت محصول، مدیریت زنجیره تأمین، پیش‌بینی فروش و غیره مورد استفاده قرار بگیرد.