تحلیل ابعاد تغییر مفهومی در محیط یادگیری ترکیبی: موردمطالعه دانشجویان کشاورزی دانشگاه تهران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران

10.22059/ijaedr.2026.408079.669406

چکیده

کیفیت محیط‌های یادگیری در عملکرد و نتایج شناختی، حوزه نوظهوری در پژوهش‌های آموزشی کشاورزی است. یکی از چالش‌های اساسی در آموزش عالی کشاورزی، وجود مفاهیم انتزاعی و دانش پیشین ازهم‌گسسته در میان دانشجویان است که مانع از یادگیری عمیق و پایدار می‌شود. با وجود اهمیت راهبردهای تغییر مفهومی در اصلاح کج‌فهمی‌ها و تسهیل یادگیری معنادار، کاربرد این رویکرد در محیط‌های آموزشی کشاورزی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با هدف تحلیل ابعاد تغییر مفهومی در کلاس‌های درس دانشجویان کشاورزی دانشگاه تهران و با استفاده از یک طرح شبه‌آزمایشی انجام شد. جامعه آماری را دانشجویان کارشناسی دانشکده کشاورزی تشکیل می‌دادند که با توجه به محدودیت‌های تحقیق (نیاز به دانش پیش‌زمینه در گیاه‌شناسی برای ایجاد تعارض شناختی)، نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و در دسترس از میان شرکت‌کنندگان کلاس باغبانی عمومی انجام شد. بدین منظور، تمامی دانشجویان سه کلاس (با تعداد 40، 35 و 18 نفر) که توسط سه استاد مختلف و هر کدام طی ۵ جلسه تدریس می‌شدند، به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. این مطالعه در یک محیط ترکیبی (حضوری و آنلاین) مبتنی بر اصول تغییر مفهومی اجرا گردید. داده‌ها با بهره‌گیری از ابزارهای مختلف شامل پیش‌آزمون، میان‌آزمون و پس‌آزمون برای سنجش پیشرفت تحصیلی، و نیز پرسش‌نامه‌ای برای اندازه‌گیری نگرش دانشجویان در سه مؤلفه مشارکت، اثر پیام و انگیزه گردآوری شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری ویلکاکسون، کوکران و مک‌نمار در نرم‌افزار SPSS27 صورت پذیرفت. یافته‌ها نشان داد که اجرای راهبردهای تغییر مفهومی در تدریس مباحثی که دانشجویان دارای دانش پیشین ازهم‌گسسته بودند، به طور معناداری منجر به ارتقای کیفیت یادگیری و اصلاح تصورات غلط در پس‌آزمون شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 08 اسفند 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار