عوامل مؤثر بر پذیرش روش خشکه‌کاری برنج توسط پذیرندگان در استان گلستان: تلفیق نظریه‌های رفتار برنامه‌ریزی‌شده و انگیزش حفاظت

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 گروه مهندسی سازه و منابع آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

10.22059/ijaedr.2025.403725.669391

چکیده

یکی از روش‌های کاهش مصرف آب در کشت برنج، ترویج روش خشکه‌کاری برنج است. با این حال، علی‌رغم مزیت‌های فراوان، سطح پذیرش آن در بین کشاورزان اندک است. این تحقیق با استفاده از دو نظریه برنامه‌ریزی شده و انگیزش حفاظت، عوامل مؤثر بر پذیرش روش خشکه-کاری برنج در بین پذیرندگان این روش استان گلستان را مورد بررسی قرار داده است. جامعه آماری تحقیق را 355 کشاورز خشکه‌کار برنج در سطح استان گلستان تشکیل داده‌اند که بر اساس جدول کرجسی و مورگان 186 نفر از آن‌ها به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. نمونه‌گیری با روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای در هر یک از شهرستان‌ها و به صورت تصادفی در روستاهای مورد مطالعه انجام شد. ابزار سنجش متغیرها پرسشنامه محقق‌ساخته بود که روایی آن بر اساس نظرات کارشناسان تأیید شد. روایی همگرا و واگرا و پایایی سازه‌ها در مدل معادلات ساختاری نیز بر اساس شاخص‌های AVE، CR و آلفای کرونباخ تأیید شد. پس از جمع‌آوری و دسته‌بندی داده‌ها از روش آمار توصیفی و استنباطی در محیط نرم‌افزار SPSS25 و همچنین برای استخراج مدل معادلات ساختاری از نرم‌افزار Smart PLS3 استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد، آسیب‌پذیری درک‌شده، شدت درک‌شده، کارآیی پاسخ، خودکارآمدی درک‌شده، نگرش به خشکه‌کاری و هنجارهای ذهنی به ترتیب با ضریب 620/0، 712/0، 558/0، 642/0، 698/0 و 586/0، تأثیر مثبت و معنی‌داری و عامل هزینه‌های پاسخ با ضریب 660/0-، تأثیر منفی و معنی‌دار بر روی پذیرش خشکه‌کاری برنج در بین کشاورزان دارند. این نتایج ضرورت توجه به ادراکات و باورهای کشاورزان درباره ادراک نسبت به کم‌آبی و پیامدهای آن و همچنین منافع و کارآیی روش‌‌های مقابله با آن مانند خشکه‌کاری را مورد تأکید قرار می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 10 دی 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار