دانشگاه تهران تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران 2008-4838 مقالات آماده انتشار 2021 06 15 An Analysis of the Water Demand Management Policies Effects in Marvdasht: An Application of the Positive Mathematical Programming (PMP) تحلیلی بر آثار سیاست‌های مدیریت تقاضای آب در شهرستان مرودشت: کاربرد روش برنامه‌ریزی مثبت ریاضی 81828 10.22059/ijaedr.2019.287458.668800 FA حمیدرضا بشیری دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی-دانشگاه آزاد مرودشت- مرودشت-ایران سید نعمت اله موسوی دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه آزاد مرودشت-مرودشت-ایران بهاء الدین نجفی گروه اقتصاد کشاورزی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران Journal Article 2019 09 04 water scarcity is a major deterrent to agricultural development. Adopting appropriate policies to sustain this resource has become an important strategic issue in the country. One of the policies implemented in the agricultural sector for sustainable water resources is the policy of changing the pattern of cropping and reducing the level of water crop cultivation based on the pattern and increasing irrigation efficiency. Accordingly, the aim of this study was to determine the effectiveness of gradual reduction of rice cultivation area along with increasing irrigation efficiency on economic and environmental indices in Marvdasht. For this purpose, a Positive Mathematical Planning Model (PMP) was used and calibrated based on crop area data for the 1396-1397 year. The method used for data collection of this study was based on survey, documentary studies and the use of expert opinions and experiences. The results of this study showed that the application of water demand management policies in the context of different scenarios of reducing rice crop area, in spite of the decrease in the economic benefits of the agricultural sector, improves the economic efficiency index of water resources and decreases the water demand. Therefore, in order to stabilize surface and ground water resources in Marvdasht city, it is recommended to change the optimum cropping pattern in order to reduce the cultivation level of water crops and provide farmers with facilities to equip their farms with new irrigation systems.<br>Keywords: Water Management, PMP, Crop Pattern, Irrigation Efficiency, Marvdasht. امروزه کمبود آب به عنوان عامل مهم بازدارنده توسعه کشاورزی می‌باشد. اتخاذ سیاست‌های مناسب برای پایداری این منبع به یک موضوع مهم و استراتژیک در کشور تبدیل شده است. از جمله سیاست های قابل اجرا در بخش کشاورزی جهت پایداری منابع آب، سیاست تغییر الگوی کشت و کاهش سطح زیر کشت محصولات آب بر از الگو و افزایش راندمان آبیاری می‌باشد. بر این اساس، هدف این مطالعه تعیین میزان اثربخشی کاهش تدریجی سطح زیر کشت برنج به همراه افزایش راندمان آبیاری بر شاخص‌های اقتصادی و زیست محیطی در شهرستان مرودشت می باشد. برای این منظور، یک مدل برنامه ریزی ریاضی مثبت (PMP) مورد استفاده قرار گرفت و نسبت به داده‌های مربوط به سطح کشت محصولات در سال پایه 1397-1396 کالیبره گردید. روش در نظر گرفته شده برای جمع آوری داده های این مطالعه مبتنی بر مطالعات پیمایشی، اسنادی و استفاده از نظرات و تجربیات کارشناسی بوده است. نتایج این مطالعه نشان داد اعمال سیاست مدیریت تقاضای آب در چارچوب سناریو‌های مختلف کاهش سطح زیر کشت محصول برنج، علیرغم کاهش در منافع اقتصادی بخش کشاورزی منطقه باعث بهبود شاخص بهره‌وری اقتصادی منابع آب و کاهش تقاضای آب می‌شود. بنابراین جهت پایداری منابع آب سطحی و زیرزمینی در شهرستان مرودشت، تغییر الگوی بهینه کشت در جهت کاهش سطح زیرکشت محصولات آب‌بر و اعطای تسهیلات به کشاورزان برای تجهیز مزارع به سیستم‌های نوین آبیاری توصیه می‌شود.