انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران 2008-4838 42 2 2012 01 21 Explaining Components of Drought Crisis Management in Southeastern Rural and Nomadic Areas of Iran تبیین مولفه‌های مدیریت بحران خشکسالی در مناطق روستایی و عشایری جنوب شرق کشور 185 197 23695 FA سید محمود حسینی دانشیار دانشگاه تهران ابوالقاسم شریف زاده استادیار دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان سعید غلامرضایی استادیار دانشگاه لرستان مرتضی اکبری دانشجوی دکتری آموزش کشاورزی دانشگاه تهران Journal Article 1970 01 01 The main purpose of this study was to analyze the causes, impacts and mechanisms of drought crisis management in rural and nomadic communities in Iran. 201 experts and managers involved in drought crisis management were surveyed through a complete enumeration/census. Face validity and content validity of the questionnaire were confirmed by experts. The calculated Cronbach’s alpha for the different sections of the instrument were 0.81, 0.76 and 0.72. The Statistical Package for the Social Sciences (SPSS 11.5) was used to treat and analyze the obtained data. Factor analysis was employed to analyze the data. Five components emerged from factor analysis of the causes of drought vulnerability including socio-economic factor (32.42% of the variance), livelihood factor (19.3% of the variance), hydrological factor (17.79% of the variance), agricultural factor (10% of the variance) and meteorological factor (9% of the variance). In a similar vein, four principal components including ecological and environmental impacts, economic and livelihood impacts, social impacts and psychological impacts were extracted using factor analysis. Additionally, five principal components were extracted from the factor analysis of management mechanisms. Considering these factors, a conceptual model has been proposed. این تحقیق با هدف تبیین مولفه‌های مدیریت بحران خشکسالی در جوامع روستایی و عشایری جنوب شرق ایران، بر پایه پیمایش انجام شده است. از طریق سرشماری تعداد 201 نفر از کارشناسان درگیر در مدیریت بحران خشکسالی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. روایی صوری و محتوایی پرسشنامه بر اساس نظرات گروهی از کارشناسان و صاحب‌نظران مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. جهت پایایی پرسشنامه از ضریب کرونباخ آلفا استفاده شد که به ترتیب 72/0، 76/0 و 81/0 به‌ دست آمد. پس از گردآوری داده‌ها، از نرم‌افزار SPSS برای تحلیل داده‌ها بر اساس روش تحلیل عاملی بهره گرفته شد. نتایج مربوط به تحلیل عاملی علل آسیب‌پذیری در برابر خشکسالی به استخراج پنج عامل به ترتیب تحت عناوین خشکسالی اجتماعی- اقتصادی، خشکسالی معیشتی، خشکسالی هیدرولوژی، خشکسالی کشاورزی و خشکسالی هواشناختی به ترتیب42/32، 3/19، 79/17، 10 و 9 درصد واریانس (88 درصد) را تبیین نموده‌اند. تحلیل عاملی اثرات و پیامدهای خشکسالی نشان داد که پیامدهای زیست‌محیطی- بوم‌شناختی، پیامدهای اقتصادی- معیشتی، پیامدهای اجتماعی و پیامدهای روانشناختی را بر جای گذاشته است که روی ‌هم‌ رفته 76/84 درصد از واریانس را تبیین نمودند. همچنین تحلیل عاملی سازوکارهای مدیریت بحران خشکسالی به استخراج پنج عامل منجر شده است. در پایان، نمودار مفهومی تحلیل عاملی علل، اثرات و سازوکارهای مدیریت بحران خشکسالی ترسیم شده است. https://ijaedr.ut.ac.ir/article_23695_916b7a3e7087242b926ec351f650e1d0.pdf