انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران 2008-4838 57 1 2026 03 21 Comparison of sugarcane and sugar beet cultivation in terms of energy and economic indices in Khuzestan province مقایسه‌ی زراعت نیشکر و چغندرقند از نظر شاخص‌های انرژی و اقتصادی در استان خوزستان 1 16 106852 10.22059/ijaedr.2026.389808.669364 FA زینب میرزاوند گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران مجید آقاعلیخانی گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. حامد عینی نرگسه گروه مهندسی کشاورزی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران. Journal Article 2025 03 13 In order to compare the cultivation of two sugar-producing plants (sugarcane and sugar beet) in terms of energy and economic indicators, a field study was conducted in Khuzestan province in 1402 using questionnaires and interviews as data collection tools. Energy consumption efficiency, energy productivity, specific energy, net energy and water consumption efficiency were investigated as energy indicators and gross production value, net income, profit-cost ratio and economic productivity were investigated as economic indicators. Based on the findings of this study, the total energy input in sugarcane cultivation was 93002.4 and in sugar beet was 47148.34 megajoules per hectare. The total energy output in sugarcane cultivation was 98467.2 and in sugar beet was 1273272 megajoules per hectare. In sugarcane cultivation, the largest share of energy was from fuel (34.85%), water (32.9%), and chemical fertilizers (12.3%), and in sugar beet cultivation, the largest share of energy was from fuel (45.77%), chemical fertilizers (24.25%), and water (22.8%). In sugarcane and sugar beet cultivation, the energy efficiency index was 1.06 and 27.01, the energy productivity index was 0.88 and 0.81 kg/MJ, the specific energy index was 1.1334 and 1.2271 MJ/ha, the specific energy index was 5464.8 and 1226123.7 MJ/ha, and the water use efficiency was 2.73 and 7.19 kg/m3 of water consumed. Net income in sugarcane cultivation was estimated at 1927.78 and in sugar beet at 1068.34 dollars per hectare, indicating the greater profitability of sugarcane. In general, sugar beet cultivation was superior in terms of energy efficiency and sugarcane cultivation in terms of economic profitability, which is hoped to attract the attention of policymakers and agricultural extension specialists to create sustainable farming ecosystems in the agricultural development of the province. به منظور مقایسه‌ی زراعت دو گیاه مولد شکر (نیشکر و چغندرقند) از  نظر شاخص‌های انرژی و اقتصادی یک  تحقیق میدانی با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه به عنوان ابزار گردآوری اطلاعات در سال 1402 در استان  خوزستان انجام شد. کارایی مصرف انرژی، بهره‌وری انرژی، انرژی مخصوص، انرژی خالص و کارایی مصرف آب به عنوان شاخص‌های انرژی و ارزش ناخالص تولید، درآمد خالص، نسبت سود به هزینه و بهره‌وری اقتصادی به  عنوان شاخص‌های اقتصادی بررسی  شدند. بر اساس یافته‌های این تحقیق کل انرژی ورودی در کشت نیشکر 4/93002 و در چغندرقند 34/47148 مگاژول در هکتار بود. کل انرژی خروجی در کشت نیشکر 2/98467 و در چغندرقند 1273272 مگاژول در هکتار بود. در کشت نیشکر بیشترین سهم انرژی متعلق به سوخت (85/34%)، آب (9/32%) و کودهای شیمیایی (3/12%) بود و در کشت چغندرقند نیز بیشترین سهم انرژی به ترتبی به سوخت (77/45%)، کودهای شیمیایی (25/24%) و آب (8/22%) مربوط بود. در کشت نیشکر و چغندرقند شاخص کارایی انرژی به ترتیب 06/1 و 01/27، شاخص بهره‌وری انرژی 88/0 و 81/0 کیلوگرم بر مگاژول، شاخص انرژی مخصوص 1334/1 و 2271/1 مگاژول بر هکتار، شاخص انرژی خاص 8/5464 و 7/1226123 مگاژول بر هکتار و کارایی مصرف آب 73/2 و 19/7 کیلوگرم  بر مترمکعب آب مصرفی بود. درآمد خالص در کشت نیشکر 78/1927 و در چغندرقند 34/1068 دلار در هکتار برآورد شد که نشان از سودآوری بیشتر نیشکر است. به طور کلی از نظر کارایی مصرف انرژی کشت چغندرقند و از نظر سودآوری اقتصادی کشت نیشکر برتر بود که امید است برای ایجاد کشت بوم های پایدار در توسعه کشاورزی استان مورد توجه سیاست گزاران و مروجان بخش زراعت واقع شود. https://ijaedr.ut.ac.ir/article_106852_a35110a8765f8a02fb251fcb1d97e85c.pdf