انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران 2008-4838 56 4 2025 12 22 Analyzing the Role of Media in Enhancing Farmers’ Water Literacy in Sahneh County تحلیل جایگاه رسانه‌های اجتماعی-ارتباطی در تقویت سواد آبی کشاورزانِ شهرستان صحنه 377 398 106562 10.22059/ijaedr.2025.393076.669369 FA زیبا امجدیان گروه ترویج و آموزش کشاورزی پایدار و منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران لاله صالحی گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. کیومرث زرافشانی گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. Journal Article 2025 04 08 Enhancing farmers' water literacy through media is recognized as one of the most effective approaches to sustainable water resource management in the agricultural sector. However, research on the impact of different media on farmers' water literacy remains limited, which constrains the effectiveness of communication planning. This study aimed to analyze the role of media in enhancing the water literacy of farmers in Sahneh County, Kermanshah Province (N=17,383). The sample size was determined as 234 using Cochran’s formula, selected through cluster sampling from 188 villages across two districts and seven rural sub-districts. Data were collected using a researcher-designed questionnaire in three sections. Its face and content validity were confirmed by subject experts and the research team, and its reliability was verified by Cronbach’s alpha coefficient (α ≥ 0.78). Data analysis was conducted using IBM SPSS Statistics 27. The findings revealed that social media (β = 0.268) had the greatest impact, followed by agricultural extension agents (β = 0.169) as the second most influential source. Furthermore, television (β = 0.155) and lead farmers (β = 0.118) were also identified as significant predictors. These four media collectively explained 24.8% of the variance in farmers' water literacy. The results provide strategies for designing effective communication programs to enhance farmers' water literacy and institutionalize sustainable water consumption behaviors by utilizing appropriate media<em>.</em> تقویت سواد آبی کشاورزان از طریق رسانه‌ها، یکی از رویکردهای اثربخش در مدیریت پایدار منابع آب بخش کشاورزی شناخته می‌شود. با این حال، پژوهش‌ها درباره‌ی تاثیر رسانه‌های مختلف بر سواد آبی کشاورزان محدود است و این امر، اثربخشی برنامه‌ریزی‌های ارتباطی را کاهش می‌دهد. بنابراین، هدف این پژوهش تحلیل جایگاه رسانه‌ها در تقویت سواد آبی کشاورزان شهرستان صحنه در استان کرمانشاه بود (17383 =N). حجم نمونه‌ با استفاده از فرمول کوکران 234 نفر تعیین شد و نمونه‌ها از طریق روش نمونه‌گیری خوشه‌ای از میان 188 روستای این شهرستان انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته در سه بخش بود که روایی ظاهری و محتوایی آن توسط متخصصان و بازبینی گروه پژوهش تأیید شد. پایایی ابزار نیز با ضریب آلفای کرونباخ برای بخش‌های مختلف مورد تایید قرار گرفت (78/0≤ α). داده‌ها در محیط نرم‌افزار IBM-SPSS_Ver27 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها نشان داد که شبکه‌های اجتماعی با  ضریب بتای 268/0 بیشترین تأثیر را در ارتقاء سواد آبی کشاورزان دارد. پس از  آن، کارشناسان کشاورزی (مروجان) با ضریب بتای 169/0 به عنوان دومین منبع اطلاعاتی موثر شناسایی شدند. در نهایت، تلویزیون (155/0 = β) و کشاورزان پیشرو (118/0 = β) نیز به عنوان رسانه‌های پیش‌بینی‌کننده سواد آبی شناخته شدند. این چهار رسانه در مجموع ۲۴٫۸ درصد از واریانس سواد آبی کشاورزان را تبیین کردند. نتایج این پژوهش راهکارهایی برای طراحی برنامه‌های ارتباطی مؤثر ارائه می‌دهد تا با به‌کارگیری رسانه‌های مناسب، سواد آبی کشاورزان افزایش یابد و رفتارهای مصرف پایدار آب در آنان نهادینه شود. https://ijaedr.ut.ac.ir/article_106562_36d45ecf786fc2fb05536bc98d1df71b.pdf