انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران 2008-4838 57 1 2026 03 21 Designing a Model of the Consequences of the Use of Digital Technologies on the Sustainability of Production and Market Performance of Agricultural Products طراحی الگوی پیامدهای کاربرد فناوری‌های دیجیتال بر پایداری تولید و عملکرد بازار محصولات کشاورزی 115 135 106218 10.22059/ijaedr.2026.407336.669402 FA ناصر سیف اللهی گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Journal Article 2025 11 30 The growing population and the impact of climate change have placed a huge responsibility on the agricultural sector to increase the production and productivity of agricultural products. In most countries where the development of arable land is impossible, agricultural automation is the only option and need of the day. Countries have already started investing in digital technology, artificial intelligence and the Internet of Things in all industries, including agriculture. Advances in these digital technologies have revolutionized agriculture by providing intelligent systems that can monitor, control and visualize various farm operations in real time and with intelligence similar to human experts. The aim of this research was to design a model of the consequences of the application of digital technologies and point out the advantages and challenges of using these technologies in the agricultural sector. The research was based on a fundamental and applied objective, and in terms of the mixed exploratory method, and in terms of the philosophical orientation, it had an interpretive orientation and in terms of the inductive approach. The data collection tool in the qualitative section was a library review, articles and semi-structured interviews with 18 university professors, managers and experts specializing in digital agriculture and technology, who were selected using the snowball sampling method. The data analysis method in the qualitative section was using theme analysis, which was developed with MAXQDA software and using the coding method. In the qualitative section, the validity of the data was analyzed and emphasized during the coding process during the interview, and the test-retest reliability method was used to measure reliability. In the quantitative section, purposeful sampling was carried out with 35 experts and specialists, and information was collected through a questionnaire. According to the results of the research, 8 main themes, 20 sub-themes and 53 codes were identified, which included the consequences of the use of digital technologies in the agricultural sector. The results showed that the use of digital technologies in agriculture can be used in the development of smart agricultural machinery, irrigation systems, weed and pest control, fertilizer application, greenhouse cultivation, storage structures, drones for plant protection, crop health monitoring, supply chain management, sales forecasting, etc. جمعیت رو به رشد و تأثیر تغییرات آب و هوایی مسئولیت بزرگی را بر عهده بخش کشاورزی برای افزایش تولید و بهره‌وری محصولات کشاورزی گذاشته است. در اکثر کشورهایی که توسعه زمین‌های زراعی غیرممکن است، خودکارسازی کشاورزی تنها گزینه و نیاز روز است. کشورها در حال حاضر سرمایه‌گذاری در زمینه فناوری دیجیتال، هوش مصنوعی و اینترنت اشیا در تمام صنایع از جمله کشاورزی را آغاز کرده‌اند. پیشرفت در این فناوری‌های دیجیتال با ارائه سیستم‌های هوشمندی که می‌توانند عملیات مختلف مزرعه را در زمان واقعی و با هوش مشابه متخصصان انسانی نظارت، کنترل و تجسم کنند، تغییرات انقلابی در کشاورزی ایجاد کرده است. هدف از این پژوهش<strong> </strong>طراحی الگوی پیامدهای کاربرد فناوری‌های دیجیتال و اشاره به مزایا و چالش‌های استفاده از این فناوری‌ها در بخش کشاورزی بود<em>.</em><strong> </strong>پژوهش حاضر بر اساس هدف بنیادی و کاربردی و از لحاظ روش انجام آمیخته اکتشافی و از نظر فلسفی دارای جهت­گیری تفسیرگرایانه و از لحاظ رویکرد استقرایی بوده است. ابزار گردآوری داده‌ها در بخش کیفی بررسی کتابخانه‌ای، مقالات و مصاحبه نیمه ساختاریافته با 18 نفر از اساتید دانشگاه، مدیران و کارشناسان متخصص در حوزه کشاورزی دیجیتال و فناوری بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی انتخاب شدند. روش تحلیل داده‌ها در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل تم که با نرم‌افزار MAXQDA و بـا استفاده از روش کدگذاری تدوین شد. در بخش کیفی روایی داده‌ها هنگام فرایند کدگذاری، تحلیل و تأکید بر روی آن‌ها در هنگام مصاحبه انجام گرفت و از روش پایایی باز آزمون برای سنجش پایایی استفاده شد. در بخش کمـی نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند با 35 نفر از خبرگان و متخصصان و گردآوری اطلاعات از طریق پرسش‌نامه، انجام گرفت. مطابق با نتایج پژوهش، 8 تم اصلی، 20 تم فرعی و 53 کد شناسایی شدند که شامل پیامدهای کاربرد فناوری‌های دیجیتال در بخش کشاورزی بودند. نتایج نشان داد که استفاده از فناوری‌های دیجیتال در کشاورزی می‌تواند در توسعه ماشین‌آلات کشاورزی هوشمند، سیستم‌های آبیاری، کنترل علف‌های هرز و آفات، کاربرد کود، کشت گلخانه‌ای، سازه‌های ذخیره‌سازی، هواپیماهای بدون سرنشین برای حفاظت از گیاهان، نظارت بر سلامت محصول، مدیریت زنجیره تأمین، پیش‌بینی فروش و غیره مورد استفاده قرار بگیرد. https://ijaedr.ut.ac.ir/article_106218_7426ffa7f249bb04e951aa1fbc4b7d7a.pdf