انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران 2008-4838 57 1 2026 03 21 Investigating the Impact of Supply and Demand Shocks on the Marketing Margin Behavior of Chicken Meat: The Role of Price Shocks and the COVID-19 Pandemic بررسی اثر تکانه‌های عرضه و تقاضا بر رفتار حاشیه بازاریابی گوشت مرغ: نقش تکانه‌های قیمتی و همه‌گیری کووید-19 41 63 106099 10.22059/ijaedr.2026.409194.669412 FA محمد رضوانی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران مهدی پندار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران Journal Article 2026 01 20 The primary objective of this study is to investigate the impact of economic shocks—including the COVID-19 pandemic, changes in preferential exchange rate policies, and increases in energy carrier prices—on the marketing margin of chicken meat in Iran. Utilizing the theoretical framework of Piggott et al. (2000) and specifying a system of equations, the model was estimated using quarterly data for the period 2015–2022 via the Three-Stage Least Squares (3SLS) method. The findings revealed that the elasticity of substitution between farm inputs and marketing services is 0.34, indicating limited substitutability between these two inputs. Analysis of market power indices suggests the presence of market power within the processing and retail sectors. Shock analysis results demonstrated that both the COVID-19 pandemic and rising energy prices led to an expansion of the marketing margin (price ratio elasticities of 0.094 and 0.008, respectively). Conversely, the changes in preferential exchange rate policies resulted in a contraction of the marketing margin (elasticity of −0.032). Contrary to common perception, the results indicate that these shocks have a limited and negligible effect on the expansion of the marketing margin. This finding suggests that price increases are not primarily driven by an increase in the marketing margin; thus, any price intervention without a full understanding of market dynamics or evidence of profiteering behavior could lead to supply disruptions and diminish the incentives for economic actors. Consequently, priority should be given to rigorous and continuous monitoring of price movements and the identification of their underlying drivers to prevent the adoption of misguided policies affecting market performance. هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی اثر تکانه‌های اقتصادی شامل همه‌گیری کووید-۱۹، تغییر در سیاست تخصیص ارز ترجیحی و افزایش قیمت حامل‌های انرژی بر حاشیه بازاریابی گوشت مرغ در ایران است. بدین منظور، با بهره‌گیری از چارچوب نظری Piggott et al (2000) و تصریح سیستم معادلات، مدل تحقیق با استفاده از داده‌های فصلی بازه زمانی ۱۳۹۴-۱۴۰۱ به روش حداقل مربعات سه مرحله‌ای برآورد گردید. یافته‌ها نشان داد که کشش جانشینی بین نهاده مزرعه و خدمات بازاریابی معادل 34/0 است که بیانگر وجود جانشینی محدود میان این دو نهاده می‌باشد. بررسی شاخص‌های قدرت بازاری حاکی از وجود قدرت بازاری در بخش فرآوری و خرده‌فروشی است. نتایج تحلیل تکانه‌ها نشان داد که همه‌گیری کووید-۱۹ و افزایش قیمت حامل‌های انرژی، منجر به گسترش حاشیه بازاریابی (کشش نسبت قیمت‌ها به ترتیب 094/0 و 008/0) شده‌اند. در مقابل، تغییر نرخ ارز ترجیحی، منجر به کاهش حاشیه بازاریابی (کشش 032/0-) شده است. برخلاف تصور رایج، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که تکانه‌ها اثر محدود و ناچیزی بر گسترش حاشیه بازاریابی دارند. به عبارتی این یافته نشان می‌دهدکه افزایش قیمت‌ها ناشی از افزایش حاشیه بازاریابی نبوده و هرگونه مداخله قیمتی پیش از درک کامل پویایی‌های بازار و بدون شواهد از رفتارهای سودجویانه، می‌تواند منجر به اختلال در عرضه و کاهش انگیزه فعالان اقتصادی شود. بنابراین، اولویت باید بر نظارت دقیق و مستمر بر تحرکات قیمت و شناسایی عوامل مؤثر بر آن‌ها باشد تا از اتخاذ سیاست‌های نادرست برای عملکرد بازار جلوگیری شود. https://ijaedr.ut.ac.ir/article_106099_9817907aecef1a7caa1a530383a80d0c.pdf