انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران 2008-4838 56 4 2025 12 22 Investigation of the interactive impacts of exchange and inflation rates on the export of agricultural productsand food stuff in Mazandaran province بررسی اثر متقابل نرخ ارز و نرخ تورم بر صادرات محصولات کشاورزی و مواد غذایی استان مازندران 313 328 104062 10.22059/ijaedr.2025.388231.669346 FA سید مجتبی مجاوریان گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. فواد عشقی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. ماریا شاهنوری گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران. 0009-0009-0860-1365 Journal Article 2025 01 13 The relationship between inflation and the exchange rate has long been a subject of significant interest in economics, particularly in volatile economies such as Iran, where exchange rate fluctuations can substantially affect the general price level. This study examines the moderating effect of inflation on the relationship between the exchange rate and exports of agricultural and food products from Mazandaran Province. The research covers the period from March 2018 to March 2023, utilizing data from nine major export destination countries. A panel data model was employed, and after performing the Hausman test, the fixed-effects method was selected for estimation. The findings indicate that the relative position of the exchange rate compared to the monthly inflation rate affects not only the level of exports but also the slope of the exchange rate's impact. On average, when monthly exchange rate growth exceeds monthly inflation, the value of exports is approximately $250,000 higher than when exchange rate growth is lower than inflation. Moreover, under these conditions, the effect of the exchange rate on exports is nearly three units lower, suggesting greater elasticity of exports to the exchange rate in such a scenario.Based on these results, it is recommended to pursue managed exchange rate liberalization to facilitate alignment with the inflation rate, while support for vulnerable groups should be provided through mechanisms other than administrative exchange rate stabilization. Future studies are also advised to account for possible shifts in export behavior by incorporating inflation and its relative growth into their modeling frameworks. رابطه‌ی بین تورم و نرخ ارز همواره از موضوعات جذاب اقتصاد بوده و در اقتصادهای پرنوسانی مانند ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چرا که نوسانات نرخ ارز می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر سطح عمومی قیمت‌ها بگذارد. هدف این مطالعه، بررسی اثر تعدیل‌گر نرخ تورم بر رابطه بین نرخ ارز و صادرات محصولات کشاورزی و مواد غذایی استان مازندران است. دوره تحقیق از فروردین ۱۳۹۷ تا اسفند ۱۴۰۱ در نظر گرفته شده و داده‌های مربوط به ۹ کشور مهم مقصد صادراتی استان مورد استفاده قرار گرفته‌اند. الگوی اقتصادسنجی به‌کاررفته از نوع داده‌های پانل است که پس از اجرای آزمون هاسمن، روش اثرات ثابت برای برآورد انتخاب شد.یافته‌ها نشان می‌دهند که وضعیت نسبی نرخ ارز در مقایسه با نرخ تورم ماهانه نه‌تنها بر سطح صادرات، بلکه بر شیب تأثیر نرخ ارز نیز مؤثر است. به‌طور متوسط، هنگامی که رشد ماهانه نرخ ارز بالاتر از نرخ تورم ماهانه باشد، ارزش صادرات حدود ۲۵۰ هزار دلار بیشتر از حالتی است که رشد نرخ ارز کمتر از تورم باشد. همچنین در این شرایط، تأثیر نرخ ارز بر صادرات نزدیک به ۳ واحد کمتر برآورد شد که بیانگر کشش بیشتر صادرات نسبت به نرخ ارز در چنین وضعیتی است.بر این اساس، آزادسازی مدیریت‌شده نرخ ارز به‌گونه‌ای که امکان هماهنگی با نرخ تورم را فراهم کند، پیشنهاد می‌شود. همچنین حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر می‌بایست از طریق سازوکارهایی غیر از تثبیت دستوری نرخ ارز انجام گیرد. در پژوهش‌های آتی نیز توصیه می‌شود امکان تغییر رفتار صادرات با در نظر گرفتن نرخ تورم و رشد نسبی آن در طراحی مدل‌ها مورد توجه قرار گیرد. https://ijaedr.ut.ac.ir/article_104062_a84fca250222d30b3e2a3f2803b2d36c.pdf