انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران 2008-4838 55 4 2024 12 21 Optimal cropping pattern considering uncertainty and using mathematical and fuzzy goal programming models (a case study of Saqqez County) الگوی بهینه کشت با فرض عدم قطعیت و استفاده از مدلهای برنامه ریزی ریاضی و آرمانی فازی(مطالعه موردی شهرستان سقز) 667 682 100217 10.22059/ijaedr.2025.385654.669330 FA ابوالفضل محمودی گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران ،ایران 0000-0002-7662-9812 داوود امین پور گروه اقتصاد کشاورزی،دانشگاه پیام نور، تهران ، ایران 0009-0009-4284-9487 غلامرضا یاوری دانشکده اقتصاد، حسابداری و مدیریت،دانشگاه یزد، یزد ،ایران 0000-0002-4801-882X فرید اجلالی گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران ایران 0000-0001-5483-9715 افسانه نیکوکار گروه کشاورزی،دانشگاه پیام نور، تهران ایران 0000-0003-3819-0033 Journal Article 2024 11 24 Nowadays, determining the optimal cropping pattern is one of the most important and efficient methods for managing agricultural production and increasing the productivity of production inputs. This research aims to optimize the cropping pattern in three different scenarios for the Saqqez county, using single-objective and multi-objective fuzzy goal programming methods. In the first scenario, the gross profit decreases by 5.0%. However, water consumption, chemical fertilizers, and pesticides decrease by 10.7%, 11.1%, and 12.8% respectively in line with predetermined goals. In the second scenario, the gross profit decreases by 19.4%. On the other hand, water consumption, chemical fertilizers, and pesticides decrease by 20.7%, 18%, and 14.3% respectively in line with the research goals. In the third scenario, with the priority of minimizing water consumption and reducing the use of fertilizers and pesticides, and then maximizing gross income, the gross income decreases by 22%. Additionally, the use of chemical fertilizers, pesticides, and water towards predetermined goals decreases by 17.2%, 52.6%, and 27.1% respectively. It is recommended that, considering the priority of each economic scenario, environmental preservation and water conservation from a policy perspective, the optimal cropping model will be selected. امروزه تعیین الگوی بهینه کشت یکی از مهم ترین و کارآمدترین روش های مدیریت تولیدات زراعی و همچنین افزایش بهره وری نهاده های تولید می باشد. این تحقیق با هدف بهینه سازی الگوی کشت در سه سناریوی مختلف برای شهرستان سقز، با استفاده از روش‌های برنامه ریزی تک هدفه و برنامه ریزی چندهدفه آرمانی فازی انجام شده است. در سناریوی اول، میزان سود ناخالص به اندازه‌ی 5/0 درصد کاهش می‌یابد. اما از سوی دیگر مصرف آب، کودهای شیمیایی و سموم شیمیایی در راستای اهداف از پیش تعیین شده به ترتیب 7/10، 1/11 و 8/12 درصد کاهش می یابد. در سناریوی دوم سود ناخالص به اندازه‌ی 4/19 درصد کاهش می یابد. از سوی دیگر، مصرف آب، کودهای شیمیایی و سموم شیمیایی در راستای اهداف پژوهش به ترتیب 7/20، 18 و 3/14 درصد کاهش می یابد. در سناریوی سوم، با اولویت به حداقل رساندن مصرف آب و به حداقل رساندن مصرف کودها و سموم شیمیایی و سپس به حداکثر رساندن درآمد ناخالص، میزان درآمد ناخالص به اندازه‌ی 22 درصد کاهش می یابد. همچنین، مصرف کودهای شیمیایی، سموم شیمیایی و آب در جهت اهداف از پیش تعیین شده، به ترتیب 2/17، 6/52 و 1/27 درصد کاهش می یابد. پیشنهاد می شود با توجه به اولویت هر یک از سناریوهای اقتصادی، حفظ محیط زیست و کاهش مصرف آب از منظر سیاستگذار، مدل بهینه کشت انتخاب شود. https://ijaedr.ut.ac.ir/article_100217_f9f3b7306f9d057863f68f85de63587a.pdf